Rollade

Laatst reed ik in een file toen ver achter mij de zwaailichten van een ambulance zichtbaar werden. We stonden drie rijen dik tussen een wegversmalling, dus van een vluchtstrook was geen sprake. Uitdaging voor de ambulance. Uitdaging voor driehonderd automobilisten.
       Grappig hoe goed dat ging. Er werd oogcontact gezocht, er werd vriendelijk voor gelaten en soepel geritst, kortom er werd zowaar samengewerkt. In een file. Die driehonderd auto's weken als de Rode Zee voor Mozes. En nadat de ambulance was gepasseerd (na zoveel saamhorigheid is het met die patiënt vast goed gekomen), zag ik glimlachende ogen in achteruitkijkspiegels. Ik heb nog nooit een file zo snel zien oplossen. Crisis verbindt. Stuur een ambulance door de Gazastrook en iedereen is vergeten waar die ruzie ook al weer over ging. Bij wijze van spreken dan.

Later die avond aten we in Delft. Buiten sloeg de regen onbeleefd hard tegen de ramen. Vooral omdat we de auto niet voor de deur hadden kunnen parkeren en onze gastvrouw pas na een tijdje bij toeval doorkreeg dat wij op de kapotte bel stonden te drukken. Maar nu zaten we binnen aan een ronde tafel, terwijl onze kleren droogden bij het haardvuur (dit was niet zo, maar het klinkt gewoon goed).
       Aan ronde tafels heb je de beste gesprekken. En nadat wij hadden verteld over de file en Mozes, kwam het onderwerp - uiteraard - al snel op het ontstaan van bepaalde gebruiken binnen bepaalde godsdiensten. Geen varkens, geen gespleten hoeven, geen herkauwers, geen kabouters, dat soort dingen. En vooral hoe dat soort verboden nou ooit zijn ontstaan. Iemand zei: "Misschien dat de schrijver van dat en dat geschrift (vergeef me deze vaagheden, maar je weet nooit wie er meeleest) gewoon niet van varkensvlees hield, of dat er ooit iemand met een gespleten hoef op zijn voet was gaan staan. En dat hij de boosdoener voor straf de onreinheid in heeft geschreven. Hij was tenslotte wel de schrijver van dat en dat geschrift."
       "Dat zou best eens kunnen", zei iemand anders. "Een vriend van mij sneed altijd de puntjes van de rollade, voordat hij begon met bakken. Op een dag - hij stond net met een mes de rollade te kortwieken - vroeg ik hem waarom hij dat eigenlijk deed. Geen idee, dat had hij van zijn moeder geleerd. Hij was nu ook nieuwsgierig en belde zijn moeder. Die wist het eigenlijk ook niet: 'Dat deed oma altijd'. Het was inmiddels een halszaak geworden en zijn moeder zou het direct aan oma vragen. Even later ging de telefoon. We verzamelden ons rond de hoorn. 'Weet je waarom oma dat altijd deed?', gierde zijn moeder aan de andere kant van de lijn: 'Omdat de rollade anders niet in haar gietijzeren braadpan paste.'"

Na dat soort verhalen kunnen avonden niet meer stuk. En ik ondervond die dag dat behalve crisis ook humor verbindt. We dronken wijn en aten vlees dat volgens sommige geschriften onrein is en volgens andere geschriften juist rein. Toen we afscheid namen, waren onze kleren droog. Ze roken naar haardvuur.