Doolhof

Het dorp waar ik vandaan kom heeft twee bossen: Vosbergen en De Braak. Vosbergen is een robuust bos, waar behalve joggers ook mensen met honden en ruiters hun heil zoeken. Tot zover de gewenste gasten; het is de plaatselijke boswachter een doorn in het oog, dat af en toe jongens op crossmotoren het bos onveilig komen maken.
       Heel even: ben ik de enige die nogal onder de indruk was van deze gemotoriseerde schimmen? Onherkenbare wezens, met helmen en brillen vol modder. Het had iets dreigends. Je liep door het bos en ineens waren ze er. Vijf, zes, van alle kanten. En dan waren ze al weer weg. Pas veel later bedacht ik me dat jongens op crossmotoren ook gewoon van huis komen. Dat ze thuis een boterham met pindakaas naar binnen werkten en daarna tegen hun moeder zeiden: “Zo nu trek ik mijn motorcrosspak aan en daarna ga ik op mijn crossmotor het bos in, samen met de andere motorcrossers.” En dat zo’n moeder dan zei: “Ik vind alles best, maar je gaat de deur niet uit voordat je konijn te eten heeft gehad.”
       De Braak is een heel ander soort bos. Sierlijker. Het is in de 19e eeuw ontworpen door een tuinarchitect met de legendarische naam Lucas Pieters Roodbaard (er is nog veel meer over te vertellen, geïnteresseerden kunnen zich bij mij melden). Het hoogtepunt van De Braak is een groot natuurlijk doolhof. Iets meer hof overigens dan dool, want zelfs de kinderen van de plaatselijke Mytylschool liepen zo van de ingang naar het midden.

Hoewel ik geografisch gezien meer een Vosberger was dan een Braker, kwam ik toch het liefste in De Braak. Op een dag bouwde ik er samen met een vriendje een hut, tussen twee grote eiken. Met een piepklein zakmesje dat ik van mijn grootvader had gekregen, bewerkte ik takken en na een tijdje was er sprake van iets dat wij op een dak vonden lijken. We zaten in onze hut en aten appels en mueslirepen. Denk er een pijl en boog bij en het was Nottingham Forrest. Hij mocht Little John zijn en ik Robin Hood, zo was ik dan ook wel weer.
       Plotseling doken er een stuk of zes jongens op. Net als die motorcrossers waren ze er ineens. Van schrik slikte ik een te groot stuk appel door. ‘Of we wel toestemming hadden om een hut te bouwen’ en ‘op welke school wij dan zaten.’ Het ging niet om wat ze zeiden, maar om de toon waarop ze het zeiden. Zo’n toon waardoor je instinctief weet dat je waarschijnlijk niet zonder bloedneus thuis komt.
       Ze stonden nu in een cirkel om ons heen en iemand gaf me een duw in m’n rug. Niet grappig: je weet dat zij de slechten zijn en wij de goeien, maar je weet ook dat The A-team je niet komt redden. Laat staan Robin Hood. Het enige dat ik op dat moment kon bedenken was dat we beter naar de Vosbergen hadden kunnen gaan.
       De dreiging was nu zo acuut, dat ik bereid was dramatische maatregelen te nemen. En omdat gillen als een speenvarken niet zo veel uithaalt in een bos van twintig hectare, koos ik voor het alternatief: ik knipte het piepkleine zakmesje van mijn grootvader open en stak het dreigend vooruit. Even bleef het stil. Mijn onverschrokken houding leek vruchten af te werpen. Daarna barstten onze aanvallers in lachen uit. En dan bedoel ik niet zomaar een beetje grinniken, maar echt bulderen van het lachen. Bovendien keek mijn vriendje me nu ook nog eens aan met zo’n blik van ‘nou dank je wel hoor, nu zijn we past echt de lul’. Ik kon wel huilen.
       De leider van de jongens – waarom is er altijd een leider die moet laten zien dat ‘ie niet voor niets de leider is – deed nu zijn jas open: “Noem je dat een mes?”, zei hij, terwijl hij uit zijn binnenzak een groot vlindermes vlinderde. Nog altijd kan ik daardoor die scène uit de film Crocodile Dundee niet zien, zonder dat de rillingen over mijn rug lopen.
       Ik wou dat ik kon zeggen dat we daarna hebben gevochten als leeuwen. Dat de melktanden in het rond vlogen en vijandig bloed het mos donkerrood kleurde. Dat we even later in onze hut tevreden een mueslireep hebben zitten eten. Maar de waarheid is dat we daar een paar minuten hebben staan huilen en ik uiteindelijk het zakmesje van mijn grootvader heb moeten inleveren. Toen mochten we gaan. Ik heb die hut en het zakmesje daarna nooit meer terug gezien.

Met De Braak en mij is het later gelukkig wel weer goed gekomen. Soms kom ik er jaren niet, maar dan wil ik uiteindelijk toch altijd weer weten of dat doolhof nog zo makkelijk is. Zoals een paar weken geleden. Toen we daarna door het bos wandelden kon ik me maar moeilijk op het gesprek concentreren. Ik stopte even bij de plek waar we onze hut hadden gebouwd en speurde tussen de bladeren tevergeefs naar mijn zakmes.