Dempen

Ze liggen er al lang niet meer uit noodzaak: grachten. Tallozen werden er gedempt, wat ik altijd een raar woord vind als het over grachten gaat. Alsof ze lawaai maken. Gedempt is wat mijn kamer niet was, toen ik in het voorjaar van 1993 besloot te gaan drummen. De grachten die we niet hebben opgevuld, bevaren we met bootjes die ons van A naar A brengen, via een zo groot mogelijke omweg. 'Pleziervaart' heet dat met een lelijk woord. Als je ooit zonder achteruitversnelling onder De Munt in Amsterdam bent doorgevaren, terwijl die rondvaartboot besluit niet te wachten, weet je dat plezier een relatief begrip is.
       Als huizen stille getuigen zijn van wat mensen binnen hun muren uitvoeren, zijn grachten dat van het buitenleven. Waterige graven zijn het. Je kunt het zo gek niet bedenken of het ligt op de bodem van de gracht: een geuzenzwaard, de gouden ring van Mien die ze erin had gegooid nadat ze Arie in de kroeg had zien zitten met een ander, een Vespascooter uit 1958 en een fietssleuteltje van een blauwe Sparta Miami herenfiets (met een belachelijk sterk slot ondervond ik later).
       Maar het is niet altijd feest. Vorig jaar liep ik in het voorjaar over de Leidegracht toen ik plotseling getuige was van een epische strijd tussen twee meerkoetfamilies. Ik vermoed dat het iets met territoria van doen had. Als meerkoeten heel boos op elkaar zijn, gaan ze eerst keihard op het water staan stampen om indruk te maken. Net kinderen die hun zin niet krijgen. Omdat er naast twee papa- en mamameerkoeten ook tien babymeerkoeten in het spel waren, besloot één van de families al snel dat het op de Herengracht ook goed koeten is. De hele familie zette het op een zwemmen. Althans, dat dachten ze. Want het minst snuggere babykoetje van het gezin had bedacht om nog even te blijven. Nu levert dat in Disneyfilms altijd prachtige beelden op; in het echt is het wat meer National Geographic. Voor ik het wist was de overgebleven mannetjeskoet naar het kleintje gezwommen en zat hij erop in te pikken. En dan bedoel ik niet scheer-je-weg-schavuit pikken, maar jij-gaat-eraan pikken. Dat kon ik niet laten gebeuren. Ik pakte een paar steentjes van de grond en begon ze naar het mannetje te gooien. In eerste instantie nog om hem te laten schrikken, maar toen dat geen effect had om hem vol tussen die enge ogen te raken. Er ontstond een bizarre driehoeksverhouding. Maar al snel raakte het kleintje uitgeput en was ik bijna door de steentjes heen. Eén van de toeschouwers die zich op de brug hadden verzameld, riep 'boeoeoe'. Ik hoopte naar de meerkoet.
       Op het moment dat een goede afloop er eigenlijk niet meer in zat, kwam er een klein duwbootje langs gevaren.
'Kun je dat kleine meerkoetje redden?', riep ik naar de kapitein.
'Is goed', antwoordde hij alsof die vraag hem dagelijks werd gesteld. Hij voer zijn scheepje langszij en schepte het kleintje met een emmer uit het water.
'Moet-ie heen?', riep hij naar me alsof het mijn meerkoetje was.
'Zijn ouders zwemmen op de Herengracht', antwoordde ik. 'Vier kleintjes.'
       En zo plonsde het niet zo snuggere meerkoetje even later vanuit de emmer in het water om met zijn familie herenigd te worden. Werd het toch nog een Disneyfilm. De menigte juichte. Op weg naar mijn afspraak, die ik al tien minuten had laten wachten, zag ik die fascist van een meerkoet weer bij zijn kroost dobberen. Hij keek me even vals aan. Ik realiseer me dat we onze grachten moeten koesteren, maar kunnen we voor straf niet alleen zijn territorium dempen?